Over boerderijverkoop

Boerderijverkoop is de directe afzet van een boer aan consumenten, catering, instellingen of horeca. Tussen de twee uiterste vormen van boerderijverkoop, van een simpel stalletje langs de weg tot een luxe boerderijwinkel, zitten vele gradaties., Het gaat altijd om directe verkoop van boer of tuinder aan de consument. De boer of tuinder vult daarbij zijn producten vaak aan met die van collega’s. Ook de verkoop op de boerenmarkt of via een webwinkel waarbij eigen producten worden verkocht en aan huis geleverd worden zijn manieren waarop de boer zelf de consument kan bereiken.

 
In de afgelopen jaren is een nieuwe generatie boerderijwinkels ontstaan: professioneel, klantgericht en met een breed assortiment. Een voorbeeld daarvan is Landwinkel coöperatie met circa 95 winkels in heel Nederland.  Streekproducten en boerendelicatessen zijn belangrijk voor boerderijwinkels met als doel een totaalassortiment voor de klant te creëren. Stichting Streekeigen Producten Nederland (SPN) heeft circa 250 producten gecertificeerd als Erkend Streekproduct, welke voldoen aan strenge eisen. Maar daarnaast zijn er nog tal van andere niet-gecertificeerde producten die verkocht worden als streekproduct. Daarnaast zijn er ook bedrijven die zich richten op maaltijden, kookworkshops en markten.

Voor alle ondernemers geldt dat ze zich focussen op het verhaal achter de producten en de binding met de streek. Verder onderscheiden bedrijven zich door het gebruik van pure producten, minimale toevoegingen en daardoor een betere smaak/kwaliteit.
 
In hoeverre de locatie uit kan groeien tot een volwaardige economische activiteit hangt af van zowel de ambities van de ondernemer, marktpotentie, totaalassortiment en regelgeving. De gemeente kan grenzen stellen over bijvoorbeeld de precieze locatie waar de verkoop mag plaatsvinden (binnen de bestaande bebouwing en in een nieuw gebouw) of over de oppervlakte van de winkelvloer. Daarnaast stellen sommige gemeenten als eis dat het eigen product een bepaald minimumpercentage van de verkoop uitmaakt.
 

Omzet boerderijverkoop

 

Tabel Ontwikkeling boerderijverkoop 2007-2018

  2007 2009 2011 2013 2018
Aantal bedrijven 2.850 3.000 3.300 2.720 3.160
Omzet (in mln. euro) 89 128 147 142 271

 
 
Tabel Schatting van het aantal bedrijven en de omzet van alle afzetkanalen 2018

Afzetkanaal Subcategorie (naar omzet)
 
Aantal
Bedrijven
 
Jaaromzet per bedrijf (in euro’s) Totaal (in mln. euro)
Langs de weg Klein 650 5.000 3
  Groot 600 97.000 58
Op de markt Boeren 100 125.000 13
Boerderijwinkel Klein 500 45.000 23
  Middel 600 150.000 90
  Groot 150 400.000 60
Levering aan huis   400 50.000 20
Levering aan (zorg)instellingen, catering en horeca   160 30.000 5
Totaal   3.160   271

 
Meer bedrijven door meetellen seizoensverkoop langs de weg
Door de seizoensverkoop (soms niet meer dan zes weken per jaar) in deze meting mee te nemen is het totaal aantal bedrijven de laatste vijf jaar met ruim 15% gestegen van 2.720 naar 3.160. Daarnaast is de verkoop langs de weg gestegen door de grote groei van het aantal melk- en eierautomaten e.d. Een aantal (kleinere in omzet gemeten) boerderijwinkels zijn gestopt en overgegaan op verkoop via automaten. Dat levert een forse arbeidsbesparing voor deze bedrijven op.

Hogere omzetten met uitzondering van levering aan instellingen, catering en horeca
Voor de omzet van de grote kramen langs de weg is er van uitgegaan dat 5% (onder glas) tot 10% (volle grond) van de aardbeien, 25% van de kersen en 25% van de asperges in kramen langs de weg wordt verkocht. Hiermee komt de omzet uit op 58 miljoen euro. Op boerenmarkten worden nu meer bewerkte versproducten (‘De nieuwe makers’) verkocht, waardoor de omzet is gestegen naar 12,5 mln. euro. De omzetten van boerderijwinkels zijn sterk gestegen door verdergaande professionalisering en een toegenomen vraag naar regionale producten. In 2013 had een grote boerderijwinkel een gemiddelde omzet van 200.000 euro, nu is dat verdubbeld naar 400.000 euro.
 
De rechtstreekse levering van producten door producenten via webwinkels en maaltijdboxen komt steeds minder voor. Dit wordt steeds meer gedaan door gespecialiseerde bedrijven. De omzet wordt geschat op 30 miljoen euro waarvan 20 miljoen euro voor rekening komt van de producenten. De levering aan (zorg)instellingen, horeca en catering blijft achter qua aantal en omzet. Enkele initiatieven zijn daarmee gestopt omdat het lastig is dagelijks te kunnen leveren.
 
De totale omzet van boerderijverkoop wordt voor 2018 ingeschat op meer dan 270 mln. euro.
 
 
 

Back to top