Over zorglandbouw

Zorgboerderijen bieden zorg aan meerdere doelgroepen en in verschillende vormen. Zo komen mensen voor dagbesteding of krijgen hulp om weer aan het werk te komen. Ook is wonen op een zorgboerderij toegenomen en bieden sommige zorgboeren behandeling aan of logeren. Sinds 2015 is er veel veranderd in de financiering van de zorg; gemeenten zijn verantwoordelijk geworden voor de jeugdzorg en de lichtere vormen van ondersteuning voor volwassenen. De zwaardere vormen van ondersteuning voor volwassenen zijn overgegaan naar de Wet Langdurige Zorg.
 
Op de zorgboerderijen komen deelnemers met verschillende achtergronden o.a. verslaving, geestelijke of lichamelijke handicap, dementie of autisme; er zijn allerlei redenen waarom mensen zichzelf kwijtraken en op afstand van de samenleving komen te staan. Zorgboerderijen bieden al deze mensen een plek om op krachten te komen en een betekenisvol leven te leiden. Een robuust vangnet voor mensen die elders in de zorg hun ei niet kwijt kunnen. De zorgboerderij is een unieke succesformule, zoals steevast blijkt uit onafhankelijk, wetenschappelijk onderzoek.
 
Dit is wat iedere zorgboerderij uniek maakt:
 

  1. Huiselijk en persoonlijk
    Zorgboerderijen zijn kleinschalig en persoonlijk, met een charismatische boer(in) aan het roer. Ze bieden een veilige en vertrouwde omgeving die tegen een stootje kan, weg van de drukte. Medewerkers combineren een no-nonsens mentaliteit met groene vingers. Boerenverstand staat voorop, nuchter, zonder fratsen en met oog voor iedereen.
  2. Natuurlijk ritme
    Het dagelijks ritme van de boerderij zet de toon. Dieren en planten dulden geen uitstel of een beurt overslaan. Juist dat natuurlijke en vanzelfsprekende ritme biedt houvast. En vanwege het ritme van de seizoenen, is iedere dag op de zorgboerderij toch net even anders. Met alle aanleiding voor gesprekken over bijvoorbeeld groei, begin en einde, of leven en laten leven.
  3. Buitenleven
    Een groot deel van het leven op een zorgboerderij speelt zich buiten in het groen af. Regen of zonneschijn, het werk gaat door. Meedraaien op een boerderij houdt je in beweging en brengt een blos op de wangen
  4. Handen uit de mouwen
    Op een zorgboerderij doe je nuttig werk dat je mogelijkheden aanspreekt. Niet te veel denken, gewoon lekker aan de slag. Er is altijd een passend klusje paraat en dat geeft frisse energie. Vanzelfsprekend is er volop persoonlijke aandacht en begeleiding op maat.
  5. Goed eten
    Op de boerderij houden we van gezond en gezellig eten. Ingrediënten komen vers en onbewerkt van het land, we bereiden recepten met elkaar en nemen de tijd voor gesprekken. Samen eten is een ankerpunt in de dag.

 

Organisatie zorglandbouw

De federatie Landbouw en Zorg (FLZ) is de landelijke brancheorganisatie voor de zorglandbouw. Via zestien regionale organisaties zijn ruim 800 zorgboerderijen aangesloten.
 
De zorgboeren hebben vier kerntaken bij de federatie belegd:
 

  1. De kwaliteit van zorglandbouw waarborgen, via een eigen kwaliteitssysteem en -certificaat.
  2. Landelijke belangenbehartiging verzorgen, zodat zorgboeren hun werk zo goed mogelijk kunnen doen.
  3. De unieke waarde van de zorglandbouw over het voetlicht brengen bij belangrijke beslissers en het algemeen publiek.
  4. Onderlinge kennisuitwisseling tussen zorgboeren faciliteren en gezamenlijke innovatie stimuleren.

 
Om het unieke karakter en de zorgkwaliteit te waarborgen, is een specifiek keurmerk ontwikkeld: het Kwaliteitswaarborg Zorgboerderijen. Via het behalen van het keurmerk zijn onder meer kwaliteit van zorg, hygiëne, arbeidsomstandigheden, omgang met persoonsgegevens en afhandeling van geschillen volgens wettelijke normen gewaarborgd. Het kwaliteitskeurmerk wordt verleend en bewaakt door een apart kwaliteitsbureau, dat onafhankelijk van de federatie opereert.”
 
Een overzicht van Nederlandse zorgboerderijen vindt u op www.zorgboeren.nl.
 

Omzet zorglandbouw

Tabel Ontwikkeling zorglandbouw 2007-2018

  2007 2009 2011 2013 2018
Aantal bedrijven 756 870 1.050 1.100 1.250
Omzet (in mln. euro) 45 63 80 95 250
Gem. omzet per bedrijf (in euro’s) 60.000 72.500 75.000 87.500 200.000

 
Aantal zorgboerderijen wederom toegenomen
Het aantal zorgboerderijen is in de afgelopen vijf jaar ongeveer 15% gestegen: waren er in 2013 nog 1.100 bedrijven, in 2018 zijn het er 1.250. Eind 2018 beschikten 820 bedrijven over een gecertificeerd kwaliteitssysteem van de Federatie Landbouw & Zorg. Daarnaast zijn er meerdere zorgboerderijen met een andere vorm van certificering, zoals bijvoorbeeld een HKZ-keurmerk. Het totaal aantal cliënten dat in 2018 een zorgboerderij bezocht wordt geschat op 25.000.
 
Er komen nog steeds nieuwe zorgboerderijen bij, zowel vanuit de agrarische hoek als vanuit ondernemers met een zorgachtergrond. De stap om een zorgboerderij te starten of te kopen is mede gestimuleerd door het economisch succes van de zorglandbouw in de afgelopen jaren. Daarnaast gebeurt het ook uit passie voor het vak en soms ook door persoonlijke omstandigheden. De laatste jaren is het aantal zorgboerderijen die woonzorg (7x24 uur) aanbieden, veelal naast dagbesteding, sterk gestegen tot circa 140-150 bedrijven. Daarnaast zijn er ook zorgboerderijen, vooral de kleinere, die ermee stoppen door ontbreken van een opvolger, de veranderingen in wet- en regelgeving en financiering van de zorg.
 
Laatste vijf jaar is de omzet meer dan verdubbeld
De omzet in de zorglandbouw is sinds 2013 meer dan verdubbeld naar een niveau van 250 miljoen euro in 2018. Na de transitie in de zorg in 2015 zit de groei vooral binnen zorg in natura (ZIN) bij de Wet Langdurige Zorg (WLZ) en de Jeugdzorg, terwijl het inkomstenniveau uit de financieringsbron PGB gelijk is gebleven. De grootste omzetgroei komt uit de ouderenzorg. De gemiddelde omzet per zorgboerderij voor 2018 wordt geschat op 200.000 euro. De spreiding in omzet is groot; dit komt door de diversiteit tussen zorgbedrijven in grootte van de zorgtak en in ondernemerschap.
 

Back to top