4.3 Groenbemesters | Multifunctionele landbouw
Ik ben mijn wachtwoord vergeten

Dossier:

Bijenkennis

4.3 Groenbemesters

Groenbemesters zijn gewassen die tijdens of na de groeiperiode van het hoofdgewas worden gezaaid en voor het zaaien van het volgende hoofdgewas worden ondergewerkt.
In de landbouw worden groenbemesters ingezet omdat zij bijdragen aan de organische stofvoorziening in de bodem en omdat ze erosie en stikstofuitspoeling in de winter helpen voorkomen. Daar komt bij dat groenbemesters een gunstig effect hebben op de verbetering van de bodemvruchtbaarheid en op de stikstofvoorziening voor de volgteelt.
Het gebruik van groenbemesters is te verdelen in drie typen:

  • terreinen die in braakregeling één of meerdere seizoenen braak liggen
  • groenbemesters die ingezaaid worden na de oogst van vroege gewassen
  • groenbemesters die ingezaaid worden na de oogst van late gewassen.

Voor bijen kunnen groenbemesters een belangrijke rol spelen bij het vergroten van het voedselaanbod. Als drachtverbetering voor wilde bijen bieden percelen die gedurende een seizoen braak liggen daarvoor de beste mogelijkheden. Voor honingbijen zijn ook de reguliere groenbemesters heel waardevol.
Facelia (Phacelia tanacetifolia)
Voor wilde bijen is Facelia niet bijzonder belangrijk. Als bloeiende groenbemester en drachtplant voor honingbijen is Facelia echter favoriet. Ook voor de landbouw is de Facelia interessant. Het gewas heeft een vlotte beginontwikkeling en een goede onkruidonderdrukking. De bovenste laag van de grond wordt intensief doorworteld waardoor de structuur verbetert. Gemiddeld levert Facelia 650 kg effectieve organische stof per hectare. De sierplant is niet verwant aan onze landbouwgewassen en is geen waardplant voor aaltjes of knolvoet.
Volggewas
Vooral soorten uit de familie van vlinderbloemen en kruisbloemen zijn interessant. Vlinderbloemigen hebben een gunstig effect op het volggewas na de braak omdat deze stikstof uit de lucht binden. Deze stikstof komt na onderwerken beschikbaar voor het volggewas. Klavers hebben bovendien een positief effect op de bodemstructuur door de diepe doorworteling. Witte klaver en rode klaver leveren respectievelijk gemiddeld 850 kg en 1100 kg effectieve organische stof per hectare en kunnen respectievelijk 150 kg en 350 kg stikstof per hectare binden.
Aaltjes
Gele mosterd en bladrammenas behoren tot de kruisbloemenfamilie. Beide soorten hebben een snelle beginontwikkeling en onderdrukken daardoor ongewenste kruiden. Op gronden waar kruisbloemigen in verband met aaltjes minder gewenst zijn, kunnen resistente rassen aanbevolen worden. Gele mosterdras ‘Sirole’ bestrijdt bietencysteaaltjes. ‘Lucas’, ‘Trick’ en ‘Brutus’ zijn rassen van bladrammenas die deze bietencysteaaltjes bestrijden. Gele mosterd en bladrammenas hebben een diepe doorworteling en herstellen hiermee structuurschade en halen daardoor veel stikstof uit de diepere lagen. De stikstof in groenbemesters komt bij vertering van het gewas beschikbaar. Gemiddeld leveren gele mosterd en bladrammenas 950 kg effectieve organische stof per hectare.
Bloeiperiode
De volgende groenbemesters zijn van belang als nectar- en stuifmeelleverancier voor bijen. Bij de keuze voor een groenbemester kan deze informatie worden meegewogen.
Kruisbloemenfamilie (Brassiceae)

  • Gele of witte mosterd (Sinapis alba)   
  • Koolzaad (Brassica napus)                        
  • Raapzaad (Brassica rapa)                         

Vlinderbloemenfamilie (Fabaceae)

  • Esparcette (Onobrychis viciifolia)            
  • Heggewikke (Vicia sepium)     
  • Luzerne (Medicago sativa)       
  • Rode klaver (Trifolium pratense)                                                                                        
  • Rolklaver (Lotus corniculatus)                
  • Witte klaver (Trifolium

Deze informatie is ook terug te vinden in de factsheet ‘Groenbemesters’.
Welke groenbemesters het meest effectief zijn voor zowel de akkerbouwer, de veehouder en de imker zal worden besproken en beproefd in de netwerken ‘Voedsel en biodiversiteit - Bij en Akker’ en ‘Voedsel en biodiversiteit - Bij en Veehouderij’.
Meer informatie vindt u ook in: Handleiding multifunctionele akkerranden en groenbemesters door J.C.M. Vorstman, Wageningen UR - See more at: http://bijenkennisnet.nl/thema/43-groenbemesters#sthash.yjeq71JU.dpuf

Is deze informatie waardevol voor u? - Deze functie is 'anoniem' en enkel gericht naar de dossier beheerder!